Wanneer politici onverwacht opstijgen in de peilingen, heeft Nederland daar altijd meteen een pakkende term voor. In het geval van Lidewij de Vos werd dat al snel het “Lidewij-effect”. En eerlijk is eerlijk: die bijnaam klinkt toch een stuk aantrekkelijker dan de sombere sfeer die sommige kiezers met het vorige leiderschap associeerden. Begin 2025 verving De Vos tijdelijk Thierry Baudet in de Tweede Kamer, waarna ze per 1 april weer verdween uit het zicht. Veel mensen dachten dat haar politieke uitstapje daarmee klaar was. Maar niets bleek minder waar, want op 4 september dook ze opnieuw op – en dit keer niet als invaller, maar als fractievoorzitter én lijsttrekker van Forum voor Democratie.
Dat nieuwe gezicht op de voorgrond bleek precies te zijn waar een deel van de achterban op zat te wachten. Bij de verkiezingen op 29 oktober wist FVD namelijk van drie naar zeven zetels te groeien. Een onverwachte verdubbeling voor een partij die jarenlang vooral negatief in het nieuws kwam. De verklaringen voor die opleving liepen uiteen: sommigen beweerden dat De Vos een meer toegankelijke uitstraling had, anderen zeiden dat haar stijl simpelweg rustiger en minder polariserend overkwam. Hoe je het ook bekijkt, haar komst zorgde voor een nieuwe dynamiek.
Van tijdelijke vervanger naar boegbeeld
De Vos is zeker geen onbekende binnen de organisatie. Achter de schermen werkte ze al langer mee, maar nooit eerder stond ze zó prominent in de schijnwerpers. Tijdens haar tijdelijke Kamerlidmaatschap begin 2025 maakte ze een degelijke indruk zonder grote uitschieters. Ze viel niet op door extreme uitspraken, maar juist door een kalme en gestructureerde manier van debatteren. In een politiek landschap waarin het volume vaak hoger is dan de inhoud, kan dat voor veel kiezers opvallend verfrissend zijn.
Toen ze op 4 september onverwacht tot lijsttrekker werd benoemd, kwam dat voor een gedeelte van de politieke wereld als een verrassing. Maar binnen de partij leek haar positie al langer voorbereid. Ze paste goed in het narratief dat FVD wilde uitstralen: een frisse, nieuwe start zonder het rumoer dat de partij jarenlang achtervolgde. Of dat echt een duurzame koerswijziging wordt, moet natuurlijk nog blijken. Maar de eerste signalen – in de vorm van zetelwinst – zijn voor de achterban veelbelovend.
De ijzige sfeer bij haar beëdiging
Toch draait de recente aandacht rond De Vos niet alleen om politieke strategie. Een kort fragment van haar beëdiging in de Tweede Kamer ging namelijk viraal. Niet omdat ze iets bijzonders zei, maar vanwege de merkwaardige sfeer in de plenaire zaal. In de beelden valt vooral op hoe weinig warmte ze lijkt te ontvangen van collega-politici. De stemming oogt afstandelijk, bijna kil, alsof niemand precies weet hoe ze zich tot haar moeten verhouden.
Daarbovenop viel kijkers nog iets anders op: een duidelijk teken dat de temperatuur in de zaal opvallend laag moet zijn geweest. Zonder expliciet te worden kun je zeggen dat haar lichaam een vrij herkenbare reactie vertoonde op die koude omgeving. Dat detail viel bij een groot deel van het publiek sneller op dan de politieke tekst van de beëdiging zelf. Resultaat: het fragment ging in recordtempo het internet over, met meningen variërend van steun tot spot.
Wat opvalt, is hoe snel online discussies tegenwoordig verschuiven van inhoud naar uiterlijkheden. Het zegt iets over de cultuur waarin we leven: een politicus kan de beste plannen presenteren, maar een onschuldig fysiek signaal door een lage temperatuur kan het gesprek volledig overnemen. Voor De Vos is dat misschien frustrerend, maar aan de andere kant draagt het wel bij aan haar zichtbaarheid. En zichtbaarheid is nu eenmaal de zuurstof van politieke invloed.
Een stijl die minder weerstand oproept
Inhoudelijk verschilt de koers onder haar leiding nauwelijks van de vertrouwde standpunten van FVD. Toch lijken kiezers haar toon als toegankelijker te ervaren. Geen felle tirades, geen ingewikkelde samenzweringsretoriek, maar eerder een modern en beheerst optreden. Dat maakt het voor een bredere groep mensen makkelijker om naar haar te luisteren, zelfs als ze het niet eens zijn met haar standpunten.
De komende maanden moet blijken of dit momentum standhoudt. Zetelwinst is één ding, die winst vasthouden in een politieke arena vol concurrentie is een ander verhaal. Maar binnen de partij leeft de overtuiging dat De Vos de juiste persoon is om het imago te vernieuwen en de achterban te stabiliseren. Politiek draait nu eenmaal om personen, en in dat spel lijkt ze voorlopig een voordeel te hebben.
Conclusie
Lidewij de Vos is in korte tijd van tijdelijke vervanger uitgegroeid tot één van de meest besproken nieuwe fractievoorzitters in Den Haag. Niet alleen vanwege haar onverwachte succes bij de verkiezingen, maar ook door een videoclip die liet zien hoe afstandelijk de sfeer in de Kamer soms kan zijn. Of dat moment haar carrière op de lange termijn helpt of belemmert, valt nog te bezien. Maar één ding is zeker: Nederland heeft haar naam inmiddels onthouden, en het politieke toneel heeft er een opvallende speler bij. Beelden op de volgende pagina: