Het algoritme van de grootste techreuzen speelt tegenwoordig een gigantische rol in wat we wel en niet zien op social media. Het is de onzichtbare kracht die bepaalt wat we voorgeschoteld krijgen, en die invloed is niet te onderschatten. Eigenlijk, in de moderne wereld, bepalen de algoritmes voor een groot deel wat ons bereikt en hoe we nieuws consumeren. Zo kan een bericht ineens heel populair worden, terwijl andere berichten – zelfs als ze veel relevanter zijn – bijna onzichtbaar blijven. En als er in een bericht iets staat wat het algoritme als ‘niet veilig’ bestempelt, dan wordt het bereik drastisch beperkt. Het is dus eigenlijk de algoritmische wereld waarin we tegenwoordig leven.
Bijvoorbeeld, TikTok staat bekend om zijn krachtige algoritme, en juist daar lijkt het verschil tussen ‘viral gaan’ en onzichtbaar blijven het grootst. Het maakt niet uit hoeveel volgers je hebt, als de content klopt, kan je binnen no-time miljoenen mensen bereiken. En dat is wat TikTok zo uniek maakt. Maar, er zit wel een addertje onder het gras. Het algoritme is niet altijd zo ‘neutraal’ als je zou verwachten. Soms kan een video die onschuldig lijkt, bijvoorbeeld een grappige klap of een mislukte dansbeweging, plotseling van het platform verdwijnen, omdat het niet door de strenge regels komt. Maar, aan de andere kant kan het algoritme ook minder streng zijn, en op die manier content die in eerste instantie twijfelachtig lijkt, alsnog gigantisch populair maken.
Neem bijvoorbeeld een incident dat vorig jaar gebeurde. Het ging om een video die uit een stadion in Colombia kwam, waarin een vrouw iets van zichzelf liet zien. De video ging als een raket viral, met maar liefst 53 miljoen views in slechts een paar dagen. Maar wat opvalt, is dat deze video pas na een aantal dagen werd verwijderd, nadat het internet massaal was gaan reageren. Het verhaal achter de beelden leek de kijkers enorm te boeien, en dit deed de video uiteindelijk bij de miljoenen mensen belanden. Maar, ondanks dat het platform zich zo laat gelden in dit geval, had de video nog steeds miljoenen mensen bereikt voordat hij verwijderd werd. Het maakt je eigenlijk wel nieuwsgierig hoe het algoritme van TikTok nu precies werkt, en welke onzichtbare regels er aan vast zitten.
En hoewel het verwijderen van content vaak wel terecht is, gebeurt het in sommige gevallen niet snel genoeg. Stel je voor, een video wordt geplaatst, duizenden mensen reageren en delen, en voordat het platform ingrijpt, is het al te laat – de schade is al gedaan. Dit is precies wat er gebeurde met de video van Willinha Ciriaco. Op het moment dat we het schrijven, heeft de video van haar al meer dan 165 miljoen views gehaald. Dit betekent dat de kijkers massaal gingen reageren, en massaal deze beelden deelden, zelfs nadat er al tientallen reacties en meningen waren geplaatst over de vraag of dit nu wel gepast was.
Wat maakt deze video zo bijzonder? Het blijkt dat het niet per se de inhoud zelf was die mensen aantrok, maar eerder de unieke situatie waarin het werd gedeeld. En zo is het eigenlijk altijd met virale content: het gaat niet altijd om de boodschap of inhoud, maar om de omstandigheden en het onverwachte. In dit geval was het iets dat je simpelweg niet vaak ziet: een man die wild tekeer gaat op een jetski. Het klinkt misschien absurd, maar de situatie kreeg een enorme aantrekkingskracht op mensen die gewoon op zoek waren naar iets anders dan wat we elke dag voorbij zien komen. En zo krijgt de content, door de kracht van het algoritme, de kans om zichzelf te verspreiden.
We leven in een tijd waarin vrijwel alles viraal kan gaan, maar dat komt met een prijs. Terwijl mensen steeds meer afhankelijk worden van sociale mediaplatformen om nieuws, vermaak en informatie te verkrijgen, moeten we ons ook bewust zijn van de gevolgen van deze platformen. Zoals je hebt gezien, is het niet altijd het beste of het meest gepaste dat viral gaat. Soms is het iets totaal onverwachts of zelfs controversieel. En dan is er het dilemma: hoe ver moet je gaan om de aandacht te trekken? De strijd tussen het algoritme en de makers is constant, en vaak wordt er een heel dunne lijn bewandeld tussen succes en censuur.
De invloed van sociale media wordt steeds sterker, en met deze invloed komt ook verantwoordelijkheid. Wat het algoritme ons biedt, is niet altijd een eerlijke representatie van de wereld, maar eerder wat het denkt dat mensen willen zien. En als dat betekent dat een jetski-man een enorme kans krijgt om de spotlight te stelen, dan is dat precies wat er gebeurt.
Dus, wat kunnen we hieruit leren? Misschien is het tijd om na te denken over hoe we omgaan met virale content. Als iets viraal gaat, betekent dat niet altijd dat het goed is. Soms is het puur het resultaat van het algoritme dat niet goed heeft gefilterd. In de wereld van het internet is het misschien wel tijd om wat meer kritisch te kijken naar wat we werkelijk delen. Het is allemaal een spel van aantrekken, vasthouden en ontsnappen aan de regels van het algoritme. En de vraag is: wie bepaalt de regels eigenlijk?